CENTRALNY REJESTR UMÓW (CRU) – JAKICH UMÓW NIE DOTYCZY
- Drozd & Pięta
- 26 cze
- 3 minut(y) czytania
Od 1 lipca 2026 r. aktualizują się obowiązki kierownika jednostki sektora finansów publicznych, w zakresie udostępniania i aktualizacji w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU), informacji o umowach zawartych przez jednostkę sektora finansów publicznych lub na jej rzecz.
Aktualne brzmienie art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.) stanowi, że w CRU zamieszczane będą informacje o umowach, które spełniają łącznie następujące warunki:
stanowi zamówienie w rozumieniu art. 7 pkt 32 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.13);
została zawarta w formie pisemnej, dokumentowej, elektronicznej albo innej formie szczególnej.
Z kolei, w myśl przywołanego art. 7 pkt 32 Prawa zamówień publicznych - zamówienie to umowa odpłatna zawierana między zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem jest nabycie przez zamawiającego od wybranego wykonawcy robót budowlanych, dostaw lub usług.
Choć przepis dotyczący CRU został dodany do ustawy o finansach publicznych jeszcze w 2021 r. i podlegał zmianom, a jego obecny kształt został nadany w drodze nowelizacji ustawy zmieniającej z grudnia 2025 r., kwestia tego, o jakich faktycznie umowach, informacje są objęte obowiązkiem udostępniania i aktualizowania w CRU, nadal budzi wątpliwości i kontrowersje.
W kontekście powyższego, w pierwszej kolejności, należy zauważyć, że wprowadzony obowiązek udostępniania informacji w CRU nie dotyczy wszystkich umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych, lecz jedynie tych, które zostały zawarte w określonej w ustawie formie oraz wypełniające powyżej wskazane przesłanki (posiadające określone cechy).
Nie można zapomnieć, że samo odesłanie w art. 34a ust. 1 ustawy o finansach publicznych do art. 7 pkt 32 Prawa zamówień publicznych, nie powoduje tego, że obowiązkiem udostępniania informacji w CRU zostały objęte jedynie umowy zawierane w ramach postepowań o udzielenie zamówienia publicznego.
Ustawodawca wprost wskazał, że informacje udostępniane w CRU dotyczą umów zawartych w następujących formach:
pisemna,
dokumentowa,
elektroniczna,
inna forma szczególna.
Powyższy katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że w stosunku do umów zawartych w innej formie, nie zachodzi obowiązek udostępniania informacji w CRU.
Udostępnieniu i aktualizacji nie podlegają informacje o umowach (poza ustawowymi wyłączeniami, wskazanymi w art. 34a ust. 5 ustawy o finansach publicznych):
zawieranych w formie ustnej lub w sposób dorozumiany (konkludentny);
W odniesieniu do powyższego, trzeba jednak mieć na względzie, że ustawodawca wskazał w ramach zawieranych form umowy – formę dokumentową. Zatem w przypadku dokonywania ustaleń dotyczących transakcji (złożenia oświadczenia woli) mogą powstać różnego rodzaju potwierdzenia tego faktu, które przybiorą formę dokumentową np. ustalenia mailowe. |
z zakresu prawa pracy (umowa o pracę bez względu na podstawę powstania stosunku pracy – mianowanie, powołanie);
dotacyjnych (na dofinansowanie) zawierane pomiędzy jednostkami sektora finansów publicznych (np. umowy zwierane w ramach programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej – OliOC);
nieodpłatnych (np. darowizna, użyczenie);
W tym kontekście trzeba wskazać, że z definicji zamówienia i umów w związku z nim zawieranych, wynika charakter umowy jako odpłatnej (występuje ekwiwalentność świadczeń). Dlatego też informacje o takich umowach jak darowizna czy też użyczenie nie podlega udostępnieniu w CRU. Jednak trzeba pamiętać, że inaczej wygląda sytuacja np. umów barterowych, na mocy których obie strony nabywają określone świadczenie (zamawiający nabywa lecz nie za odpłatnością pieniężną). Informacje o takich umowach powinny być udostępnione w CRU. |
sprzedaży majątku przez jednostkę sektora finansów publicznych;
zawartych przed 1 lipca 2026 r., a tym samym również dotyczących aneksów do takich umów, które zostały zawarte już po 1 lipca 2026 r.
Warto wspomnieć także, że faktura lub paragon potwierdzające np. zakup rzeczy czy usługi, nie będą stanowiły przedmiotu informacji udostępnianych w CRU. W takich bowiem przypadkach nie mamy do czynienie z formami zawarcia umowy, o których mowa w art. 34a ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Faktura czy paragon nie stanowią formy zawarcia umowy.
Zainteresował Cię ten temat, masz wątpliwości lub pytania, a może potrzebujesz profesjonalnego wsparcia? Zapraszamy do kontaktu - Grzegorz Drozd, radca prawny, wspólnik w Kancelarii Drozd & Pięta.
Komentarze