POWIERZENIE WÓJTOWI UPRAWNIENIA DO USTALANIA WYSOKOŚCI CEN I OPŁAT ZA KORZYSTANIE Z OBIEKTÓW I URZĄDZEŃ UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej ( Dz. U. z 2021 r. poz. 679 ze zm.) – dalej „u.g.k.” jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Ustawodawca w ramach u.g.k. przyjął co do zasady, że właściwość stanowienia o cenach i opłatach za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, należy do organu stanowiącego gminy.

Jednocześnie w myśl art. 4 ust. 2 u.g.k., uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym tych jednostek (wójtom, burmistrzom, prezydentom miast).

W kontekście uchwał podejmowanych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.g.k., w zasadzie ugruntował się na przestrzeni ostatnich lat pogląd, że stanowią one akty prawa miejscowego. Tym samym podlegając ogłoszeniu we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym i wchodzą w życie, co do zasady, po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia (tak NSA m.in. w wyrokach z dnia 22 listopada 2022 r., III OSK 5837/21; 27 czerwca 2023 r., III OSK 253/22; z dnia 12 lutego 2025 r., III OSK 1496/23; z dnia 23 września 2025 r., III OSK 1670/22).

Podobnie rozpatrywany jest charakter prawny zarządzenia organu wykonawczego, wydane na podstawie uchwały powierzającej uprawnienie do stanowienia o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego (tak NSA w wyroku z dnia 22 sierpnia 2024 r., I GSK 960/23).

Co jednak z charakterem prawnym samej uchwały powierzającej uprawnienie organu stanowiącego gminy, a więc podejmowanej na podstawie art. 4 ust. 2 u.g.k.? Czy stanowi akt prawa miejscowego?

Tu pojawia się niestety rozbieżność w orzecznictwie NSA, która jest szczególnie niekorzystana, gdyż pojawia się w relatywnie niewielkim okresie.

Z jednej bowiem strony mamy stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z dnia 22 sierpnia 2024 r., (I GSK 960/23), które zapadło w sprawie dotyczącej postępowania nadzorczego wobec zarządzenia organu wykonawczego wydanego w związku z uchwała podjętą na podstawie art. 4 ust. 2 u.g.k., która nie została ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym – zgodnie z którym -  „Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest zarzut, że dokonując badania legalności zarządzenia burmistrza, organ nadzoru nie może ustalić że uchwała Rady Miejskiej w Z. nie istnieje w obrocie prawnym, w sytuacji gdy tej uchwały jako aktu prawa miejscowego nie ma, gdyż nie spełnia przesłanek niezbędnych do uznania za taki akt. Urzędowe ogłoszenie aktu  normatywnego powszechnie obowiązującego, którym jest akt prawa miejscowego, jest ostatnim stadium procedury prawodawczej. Bez spełnienia tego wymogu akt normatywny nie wchodzi do obrotu prawnego i nie można go uznać za akt prawa miejscowego. Nieogłoszenie uchwały powoduje bowiem, że nie może ona wywołać skutków prawnych. W konsekwencji nie doszło do subdelegacji unormowanej w art. 4 ust. 2 u.g.k.”.

W powyższym orzeczeniu NSA opowiedział się za przyjęciem, że uchwała rady gminy (miasta) podejmowana na podstawie art. 4 ust. 2 u.g.k. stanowi akt prawa miejscowego.

Z drugiej strony NSA w wyroku z dnia 6 czerwca 2025 r. (III OSK 503/22) stwierdził – „W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego wydana na podstawie art. 4 ust. 2 u.g.k. uchwała rady gminy o subdelegacji uprawnienia do określenia wysokości cen i opłat albo sposobu ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego, podobnie jak i uchwała zmieniająca taką uchwałę, skierowana jest wyłącznie do organu wykonawczego danej jednostki samorządu terytorialnego. Nie jest to zatem akt prawa miejscowego, nie zawiera bowiem norm o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, nie kreuje również bezpośrednio żadnych praw i obowiązków dla jakichkolwiek odbiorców (w tym skarżącej kasacyjnie), lecz stanowi wyłącznie subdelegację kompetencji dla organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego.” Na bazie powyższego wyroku, podobny pogląd przyjął WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 11 września 2025 r., II SA/Gl 795/25 – nieprawomocny.

Z kolei z powyższym poglądem zdaje się nie zgadzać WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 grudnia 2025 r. (III SA/Kr 1173/25) wskazując - „Sądowi znane jest przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych, negujące charakter prawa miejscowego uchwał podejmowanych na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej (np. wyrok NSA z 6 czerwca 2025 r., III OSK 503/22). Niemniej jednak nie są to poglądy jednolicie prezentowane przez wszystkie składy orzekające (np. odmienny pogląd został pośrednio wyrażony w wyroku NSA z 22 sierpnia 202 4., I GSK 960/22, w którym sąd rozpatrywał sprawę skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody co do braku podstawy prawnej zarządzenia burmistrza z powodu braku opublikowania upoważniającej go uchwały rady miasta i gminy - rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 9 grudnia2022 r., NPII.4131.1.969.2022, LEX nr 344022).”

W związku z powyższymi rozbieżnościami w orzecznictwie, uwzględniając jednak ewentualne konsekwencje związane z brakiem ogłoszenia w uchwały rady gminy (miasta) podjętej na podstawie art. 4 ust. 2 u.g.k. (zarzut braku wejścia w życie oraz potencjalna możliwość stwierdzenia nieważność uchwały w całości – z mocą wsteczną), wydaje się zasadne z ostrożności przyjęcie zapisów uchwały przewidujących ogłoszenie w dzienniku urzędowym (jak dla aktów prawa miejscowego). W takim przypadku, gdyby organ nadzoru przyjął odmienne stanowisko (sąd administracyjny), uchwała powinna podlegać stwierdzeniu nieważności jedynie w części – co nie będzie w konsekwencji powodowało komplikacji i problemów związanych z obowiązywaniem uchwały powierzającej uprawnienie organowi wykonawczemu.

---

Zainteresował Cię ten temat, masz wątpliwości lub pytania, a może potrzebujesz profesjonalnego wsparcia? Zapraszamy do kontaktu - Grzegorz Drozd, radca prawny, wspólnik w Kancelarii Drozd & Pięta.