ZPI DLA LOKALIZACJI ELEKTROWNI WIATROWYCH

Zintegrowany plan inwestycyjny (ZPI) jest szczególną formą planu miejscowego, a więc aktu prawa miejscowego, który obejmuje obszar inwestycji głównej oraz inwestycji uzupełniającej. ZPI jest uchwalany przez radę gminy na wniosek inwestora, po przeprowadzeniu negocjacji i zawarciu umowy urbanistycznej, określającej zasady i warunki realizacji inwestycji uzupełniającej oraz zobowiązania stron. Skorzystanie z nowego narzędzia lokalizowania inwestycji jest możliwe zarówno na terenach, na których już obowiązują inne plany miejscowe, jak i na obszarach bez wcześniejszych planów miejscowych. Istotne jest, że wejście w życie ZPI powoduje utratę mocy obowiązującej planów miejscowych lub ich części odnoszących się do terenu objętego tym ZPI (art. 37ea ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), dalej „u.p.z.p.”).

Wojewoda Mazowiecki, w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 14 lipca 2025 r. (WP-I.4131.140.2025) wskazał:

"(...) uchwała w przedmiocie ZPI jest podejmowana przez właściwą miejscowo radę gminy w warunkach uznania, co wynika wprost z dyspozycji art. 37ea ust. 1 ustawy o p.z.p. Należy jednak zauważyć, iż stosownie do dyspozycji art. 37eb ust. 1 ustawy o p.z.p. inwestor, do wniosku o uchwalenie ZPI, dołącza projekt tego planu, który spełniać musi wszelkie wymogi zarówno co do zakresu regulacji, określanych mianem zasad sporządzania planu miejscowego, wynikających m.in. z dyspozycji art. 15 ust. 1-3 ustawy o p.z.p. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 2404), jak też warunków formalnych co do wymaganego zakresu oraz skali projektu planu miejscowego, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o p.z.p. (quod vide art. 37eb ust. 2 ustawy o p.z.p.). Ponadto ustawodawca określił szczególny tryb podjęcia uchwały w przedmiocie ZPI (quod vide art. 37eb - art. 37ef ustawy o p.z.p.), odwołując się w części do standardowych procedur związanych z uchwaleniem "zwykłego" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (m.in. w kwestii organów opiniujących i uzgadniających projekt ZPI, czy w kwestii konsultacji społecznych."

ZPI musi objąć swym zasięgiem inwestycję główną i inwestycję uzupełniającą. Inwestycją główną jest zamierzenie inwestycyjne, które inwestor chce zrealizować na obszarze gminy, na którym nie obowiązuje plan miejscowy lub obowiązuje taki plan, który uniemożliwia realizację planowanej inwestycji. Ustawodawca nie ogranicza zakresu przedmiotowego inwestycji głównej, co oznacza, że w ramach procedury ZPI można za inwestycję główną przyjąć nie tylko zabudowę mieszkaniową, ale również usługi, przemysł czy instalacje OZE. Z kolei ustawodawca określił szczegółowo zakres inwestycji uzupełniającej, wskazując, że należy przez nią rozumieć inwestycję w zakresie budowy, zmiany sposobu użytkowania lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu, dróg publicznych, linii kolejowych, obiektów infrastruktury publicznego transportu zbiorowego, obiektów działalności kulturalnej, obiektów opieki nad dziećmi do lat 3, przedszkoli, szkół, placówek wsparcia dziennego, placówek opieki zdrowotnej, obiektów, w których prowadzona jest działalność z zakresu pomocy społecznej, obiektów służących działalności pożytku publicznego, obiektów sportu i rekreacji, obszarów zieleni publicznej, obiektów budowlanych przeznaczonych na działalność handlową lub usługową – o ile służą obsłudze inwestycji głównej (art. 2 pkt 5a u.p.z.p.). Zakres możliwych do realizacji inwestycji uzupełniających został zatem określony w formie katalogu zamkniętego z dodatkowym zastrzeżeniem, że musi ona „służyć obsłudze inwestycji głównej”.

Procedurę przyjęcia ZPI rozpoczyna inwestor poprzez złożenie wniosku do wójta (burmistrza, prezydenta miasta), wraz z projektem ZPI. Kompletny lub właściwie uzupełniony wniosek jest przekazywany do rady gminy, która może, w formie uchwały, wyrazić zgodę na przystąpienie do sporządzania ZPI (art. 37ec ust. 1 u.p.z.p.). Oczywiście rada gminy może takiej zgody nie wyrazić. Warto jednak zauważyć, że wobec ZPI, które dotyczą wyłącznie lokalizacji instalacji OZE innych niż elektrownie wiatrowe oraz nie dotyczą warunków wyłączających zastosowanie trybu uproszczonego, określonych w art. 27b ust. 2 u.p.z.p. (np. obszary szczególnego zagrożenia powodzią, obszary parków narodowych i rezerwatów przyrody czy obszary wymagające uzyskania zgód rolnych lub leśnych), wójt może rozpocząć procedurę planistyczną na przystąpienie do ZPI bez zgody rady gminy.

Analiza powyższych przepisów może nasunąć pytanie, czy ZPI może zatem zostać przyjęty dla lokalizacji instalacji OZE obejmujących elektrownie wiatrowe. Okazuje się, że jest to bardzo złożone zagadnienie, w szczególności w kontekście pierwszego aktu nadzoru dotyczącego możliwości lokalizowania elektrowni wiatrowych za pomocą ZPI.

Wojewoda Opolski, rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 29 kwietnia 2025 r. (IN.VII.743.2.1.2025.MZ), stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w jednej z opolskich gmin w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie do sporządzania zintegrowanego planu inwestycyjnego dla realizacji elektrowni wiatrowych na części obszaru gminy Korfantów.

W uzasadnienia aktu nadzoru można znaleźć dwa ciekawe wnioski. Po pierwsze, Wojewoda podkreślił, że zintegrowany plan inwestycyjny nie może być uchwalony tylko dla inwestycji głównej – musi obejmować również inwestycję uzupełniającą. Po drugie, zintegrowany plan inwestycyjny nie może obejmować ustaleń dla innych niż inwestycja główna i uzupełniająca terenów. Organ nadzoru uznał, że podjęta uchwała narusza w sposób istotny art. 37ae ust. 2 u.p.z.p. poprzez ustalenie przeznaczenia terenu, które nie jest związane z realizacją inwestycji głównej lub uzupełniającej.

W uzasadnieniu projektu ZPI, którego dotyczyła zakwestionowana uchwała, wskazano, że określono granice obszaru inwestycji głównej, zlokalizowanej w obszarze lokalizacji siłowni wiatrowych oraz granice obszaru inwestycji uzupełniającej, zlokalizowanej w obszarze dróg publicznych. W ramach realizacji inwestycji głównej, w ramach zamierzenia inwestycyjnego założono lokalizację do 6 turbin wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz drogami wewnętrznymi, których zdaniem jest zachowanie obsługi komunikacyjnej terenów związanych z realizacją inwestycji w zakresie OZE. Inwestycja uzupełniająca polega z kolei na realizacji infrastruktury drogowej. W ocenie Wojewody załącznik graficzny powinien zostać sporządzony wyłącznie dla terenu inwestycji głównej, tj. dla turbin wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną – jako tereny elektrowni wiatrowych oraz realizacji infrastruktury drogowej jako inwestycja uzupełniająca.

Wydaje się, że stanowisko przedstawione przez Wojewodę Opolskiego jest nie do pogodzenia z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 317, zwanej dalej „u.i.e.w.”). Należy pamiętać, że zintegrowany plan inwestycyjny jest szczególną formą planu miejscowego (art. 37ea ust. 3 u.p.z.p.). Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. plan miejscowy, na podstawie którego ma być lokalizowana elektrownia wiatrowa, sporządza się co najmniej dla obszaru położonego w granicach gminy, w której jest lokalizowana elektrownia wiatrowa, znajdującego się w odległości, o której mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to, że plan miejscowy musi swoim zasięgiem objąć również strefę ochronną od turbiny wiatrowej. Wydaje się, że spełnienie warunków wskazanych w stanowisku organu narusza wymogi „ustawy wiatrakowej”.

Nowe możliwości w tym zakresie miała wprowadzić projektowana ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw, zawetowana przez Prezydenta RP.

---

Zainteresował Cię ten temat, masz wątpliwości lub pytania, a może potrzebujesz profesjonalnego wsparcia? Zapraszamy do kontaktu - Sebastian Pięta, radca prawny, wspólnik w Kancelarii Drozd & Pięta.